Wojciech Litwin

Krótko o wspinaczce solowej

Gdy miałem siedemnaście lat po raz pierwszy postanowiłem zerwać z tradycjami turysty "stonki" i pojechałem z kolegą w Tatry. Aby wyglądać odpowiednio fachowo, ubrani byliśmy w stroje o barwach ochronnych, a na plecakach mieliśmy zatknięte bagnety (miałem Sollingena rocznik 1943 o długości 38 cm i wadze przeszło kilograma). Faktycznie nie przypominaliśmy "stonki", nasz wygląd mógł budzić tylko wesołość (sam teraz patrzę na takich "typów" z politowaniem… ale cóż, przez wszystko trzeba przejść). Wtedy to podczas posiłku składającego się z chleba, smalcu i cebuli (z tego też byliśmy dumni), do naszego stolika przysiedli się prawdziwi "Herosi" (prawdopodobnie kursanci z "Betlejemki"). Wymieniali oni fachowe uwagi o poziomie sportowym kolegów i ich wyczynach. Pamiętam, że oczy zrobiły mi się kwadratowe z wrażenia i cały zamieniłem się w słuch. Wtedy też po raz pierwszy usłyszałem słowo "solo". Dokładnie nie wiedziałem, o co chodzi, ale z przejęcia moich "bohaterów" wynikało, że sprawa jest poważna. Oczami wyobraźni zobaczyłem człowieka postury Sylwestra S., który wbijał haki w litą skałę i się ich "czepiał". No cóż, trochę się myliłem.

W kilka lat potem zacząłem się wspinać, dowiedziałem się, że haków nie wbija się w litą ścianę, ale na pytania o solo nie udało mi się uzyskać wyczerpującej odpowiedzi. Jednak w przeciągu kilku lat udało mi się zebrać wystarczającą wiedzę, aby może kiedyś zmierzyć się ze ścianą sam na sam. Nastąpiło to zresztą szybciej niż się spodziewałem, a z przyczyny bardzo prozaicznej — braku partnera, co przy ładnej pogodzie tylko potęgowało moją wściekłość. Ponieważ po tej przygodzie, spotykałem się z pytaniami jak to się robi, postanowiłem opisać używane i znane mi techniki.

Wspinać solo możemy się bez asekuracji (sposób nie polecany jako kontuzjogenny) oraz asekurując się (istnieje też możliwość łączenia obu tych styli, czyli asekuracja tylko w trudnościach). Tą drugą metodą zajmę się szerzej. Główna różnica pomiędzy solo a wspinaczką z partnerem (poza tym, że jesteśmy sami) polega na tym, że koniec liny nie jest przywiązany do naszej uprzęży a do stanowiska. Przy uprzęży mamy zaś prusik (z taśmy lub kevlaru) tudzież przyrząd mechaniczny (Gri-gri lub Soloist) za pomocą którego podajemy sobie luz. Od razu pewna uwaga, nie istnieje patent na to aby "stanowisko" podawało nam luz; niestety luz musimy zawsze podawać sobie sami!! Wszelkie cudowne patenty "automatyczne" są bardzo fajne, ale maja jedną wadę — nie działają lub działają niepewnie, co je dyskwalifikuje. Dodam, że właśnie podawanie sobie luzu jest głównym problemem, bo najlepiej było by robić to dwoma rękami, no cóż — ale wtedy trzeba trzymać się zębami co bez wątpienia jest wadą i trochę utrudnia wspinanie.

Nietrudno sobie wyobrazić, że podczas ewentualnego lotu, jeżeli założyliśmy już jakieś przeloty stanowisko jest obciążane do góry. Z tym wiąże się pewna kwestia — lepiej nie używać na stanowiskach kostek (trzeba by je wszystkie kontrować, a haki z reguły nieźle trzymają tak w górę jak i w dół). Wielką radość sprawiają spity na stanowiskach, wiadomo — jest bezpieczniej, jednak na drogi bez nich radzę zabierać haki i młotek, bo nic nie wpływa tak kojąco podczas wspinania jak dźwięk wbijanego haczora. Podczas wspinaczki podajemy sobie luz i przepinamy się przez punkty asekuracyjne. I tutaj jest kolejna niespodzianka, mianowicie dążymy do maksymalnego przesztywnienia asekuracji. Sprowadza się to głównie do wpinania się pojedynczymi karabinkami a nie ekspresami. Przesztywnienie podczas ewentualnego lotu daje nam wrażenie dynamicznej asekuracji oraz powoduje zmniejszenie siły działającej na stanowisko (same zalety).

Na samotnika czeka jeszcze jedna próba — test wytrzymałości. Jest to związane z tym, że każdy wyciąg trzeba pokonać trzykrotnie. Po raz pierwszy wspinamy się, następnie zjeżdżamy i likwidujemy stanowisko, w końcu łoimy z powrotem do góry. Tutaj znowu mały problem — czy podchodzić na linie (stosowałem wypróbowane, klasyczne zaciski Pawlikowskiego, ale odradzam ten patent) czy wspinać się ponownie (najczęściej z worem) — wybór należy do Was, tak samo czy wypinać przeloty w zjeździe czy podczas podchodzenia. Z mojego doświadczenia wynika, że jeżeli wyciąg biegnie pionowo do góry to lepiej podczas zjazdu, ale gdy są trawersy to trzeba koniecznie zostawić sobie punkty kierunkowe (chyba, że nie jest to konieczne).

A teraz jeszcze trochę patentów.

Istnieje wiele metod asekuracji podczas wspinaczki solowej, wyżej opisana jest jednak najbardziej bezpieczna i popularna. Ewentualnym zainteresowanym postaram się odpowiedzieć na wszelkie zapytania. Życzę wszystkim "Solistom" powodzenia i apeluję o rozwagę (musicie myśleć podczas wspinania!).